.
مترجم: محمد سهامي
"همگام با جانداران ماقبل تاريخ"
ماه نوامبر زمان: 30000 سال قبل
در طول ?? ميليون سال گذشته جهان به آرامي در حال سردترشدن بوده است
اما چيز ديگري در اطراف در حال کمک‌كردن به آن بوده است
تغيير در مدار زمين بيشتر از نور دريافتي از خورشيد است
اين همان چيزي است كه عصر يخبندان را به اَرمغان آورده است
شرايطي كه زندگي‌كردن را بسيار سخت و دشوار كرد
حتي براي ماموت‌هاي قدرتمند mammoth
بارش برف در اوايل پاييز باعث منجمدشدن درياچه‌ها شده است
ماموت ماده جوان در آب يخ سقوط كرد و گيرافتاد
نوعي پيوند ميان ماموت‌ها وجود دارد
كه مي‌گويد خواهر خود را به حال خود رها نكنيد
آنان نزديک او مي‌آيند اما جز آرام‌كردنش کاري از دستشان برنمي‌آيد
طولي نخواهد نكشيد كه لاشخورها نيز جمع مي‌شوند
چند روزي طول خواهد كشيد تا ماموت ماده بميرد و گله بيشتر از اين نمي‌تواند صبرکند
سرانجام آنها مجبور مي‌شود او را به حال خود رها كند
آنها بايد به راه خود ادامه دهند تا از عصر يخبندان در امان بمانند
قسمت ششم سفر ماموت‌ها
ماه جولاي درياي شمال
براي چند ماه از فصل تابستان
نشانه‌هايي وجود داشت كه جهان در اواسط عصر يخبندان است
درياي بي‌پاياني از علف و گل حيوانات مختلفي را تامين مي‌کند
اما کمي آن طرف‌تر زمين در طول سال منجمد است
در حال حاضر آب منجمد در قطب‌ها وجود دارد و سطح آب درياها كاهش چشمگيري داشته است
اگر عصر يخبندان نبود اين مرتع مي‌بايست پايين درياي شمال مي‌بود
در واقع، اين علفزار مانند آهنربا جانداران گياهخوار را در طول تابستان به خود جذب مي‌كند
بزرگترين گياهخواران از ميان اين همه ماموت‌ها هستند
اين برنامه ، يک گروه خاص را دنبال مي‌کند که
مبارزه سالانه آنها با عناصر طبيعت خواهد بود
مانند ديگر گله‌هاي ماموت يک ماده رهبر آنان است
نرها بايد از جواني گروه را ترک كنند
آنان 5 ماده بزرگسال و يک نر 10ساله مسن هستند
كوچكترين آنها يک ماموت نر 6ماهه است
او در بهار بدنيا آمد و هنوز تجربه يک زمستان سخت را نداشته است
مسن‌ترين عضو گروه، مادرسالار است
او 40 زمستان را پشت سر گذاشته است
و تجربياتش بقاي گله را تضمين خواهد كرد
در زماني که رفتن سخت مي‌شود
ماموت‌ها تنها گياهخواراني هستند كه از فصل تابستان لذت مي‌برند
تمام آنها براي مقابله با سرما در مسير آماده هستند
ماموت و گاوميش کوهان‌دار آمريکايي کتي از خز دارند كه مشخصه آنها است
درحاليكه بزکوهي سايگا سازگاري ديگري كسب كرده است
بيني بزرگشان به گرم‌كردن هوايي كه تنفس مي‌کنند کمک مي‌کند
از قضا، جاي تعجب نيست كه شكارچيان بسياري وجود دارند
در تابستان، انسان‌ها در اين دشت شكار مي‌کنند
آنها هيچ سازگاري فيزيکي براي مقابله با سرما ندارند
اما در عوض از پوست حيوانات براي حفاظت از خود ، پارچه و لباس مي‌بافند
اين شكارچيان در شكار طعمه‌هاي کوچک تخصص دارند
بندرت، به شكار حيوانات بزرگ و خطرناکي همچون ماموت مي‌روند
با اين وجود ماموت‌ها براي آنها بسيار مهم هستند
با وجود چوب کمي كه در دشت وجود دارد
آنها استخوان‌هاي حيوانات مرده را براي ساخت كلبه جمع مي‌کنند
حتي از استخوان‌هاي آنها بعنوان سوخت استفاده مي‌کنند
اين مبتكرترين موجودات
قادر به ساخت هر چيزي از هر منبع در دسترس هستند
از ميان ميهمانان تابستاني ، مگس‌ها از همه بيشترند
كه يک منبع ثابت براي تحريک و اذيت ماموت‌ها هستند
اما انسان‌ها يادگرفته اند ، با آنها چه كنند
آنها يک خمير قهوه‌اي‌رنگ از مواد معدني درست مي‌کنند كه به دورنگه‌داشتن حشرات مزاحم کمک مي‌کند
با آمدن فصل پاييز اين دشت تبديل به يک جهنم منجمد مي‌شود
ماموت‌ها تا جايي بتوانند از تابستان حداكثر استفاده را مي‌کنند
آنها در روز تا 180 كيلوگرم علف مي‌خورند
و نرها تا جايي كه امكان دارد با ماده‌ها جفت‌گيري مي‌کنند
اوايل پاييز، انجماد بزرگ آغاز مي‌شود
ماموت‌ها هنوز در دشت‌هاي شمالي هستند
اين موجودات از يک فيل بي‌مو در آفريقا تكامل يافته اند
اما به قلعه زندگي در برابر سرما تبديل شده اند
زير پوست آنها لايه‌ي محافظي از چربي به ضخامت 10 سانتيمتر وجود دارد
گوش‌هاي کوچک و دم كوتاه مانع هدررفت گرماي بدنشان مي‌شود
مهمتر از همه اين‌ها فرش موي ممتاز آنهاست
كه درحال حاضر طول آن به يک متر رسيده
و وقتي كه دما اُفت كند پاسخگوي بدن آنهاست
همانطور كه هفته‌ها مي‌گذرند آب‌وهوا چهره خشن و گزنده خود را نشان مي‌دهد
انسان‌ها دشت‌ها را ترک كردند
آنها بدنبال سرپناه مناسب و آب‌وهواي ملايم به جنوب مي‌روند
به زودي، ماموت‌ها نيز خواهند رفت
زيرا علف کمي در دسترس است
و هيچ حفاظي در برابر بادي كه متوسط دماي آن 50 درجه زير صفر است وجود ندارد
حتي آنها نيز بايد به جنوب بروند
در واقع اين عصر يخ تنها يکي از چندتاست
حدود 2.5 ميليون سال قبل
آب‌و‌هواي زمين چرخش دوره‌اي از گرم به سرد را آغاز كرده است
زمين تاكنون 50 عصر يخ را پشت سر گذاشته ولي اين يکي، سردترينشان خواهد بود
مادرسالار تصميم مي‌گيرد كه الان زمان رفتن به‌سمت دره‌هاي آلپ است كه كمتر در معرض باد قرار دارند
سفر آنها 400 كيلومتر است كه هر سال انجام مي‌شود
بلژيک
براي مگالوسِروس‌ها پاييز نه زمان سفر بلکه زمان شهوتراني است
اين نر در حال مبارزه براي حرمسراي زنانش است
پيروز نبرد ، همه را تصاحب خواهد كرد
مگالوسِروس‌ها شكل غول‌پيکري از گوزن است Megaloceros
و اين ورزشي است براي نرها كه شاخ‌هاي بزرگي دارند
كه طولشان به اندازه يک انسان است
شگفت‌آور است كه آنها مي‌توانند سرشان را بالا نگه دارند
خسته از نبرد حتي متوجه نيستند كه در تله افتاده اند
انسان‌ها شکارچياني هستند كه برخلاف هر موجودي قبل از خودشان عمل مي‌کنند
آنها از استراتژي بجاي زور استفاده مي‌کنند و مگالوسِروس‌ها را به طرف درختان فراري مي‌دهند
جايي كه شاخ‌هايشان مانع فرار آنها مي‌شود
فقط يکي از آنها توانايي فراركردن دارد
انسان‌ها اگر مي‌خواهند آنها را بگيرند بايد تا جايي كه مي‌توانند سريع باشند
قبل از اينكه لاشخورهاي عصر يخ مانند گرگ‌ها، شيرها و كفتارها
اينجا را براي آنان به مكان خطرناکي تبديل كنند
ماموت‌ها نيمي از سفرشان را با موفقيت طي كرده اند
اما براي جوان‌ترين عضو گله اين سفر، يک مبارزه مداوم است
اين اولين زمستانش است
بسياري از بچه‌ماموت‌هاي يكساله زمستان دوم را نمي‌بينند
آنها بزودي به ديگر حيوانات مهاجر ملحق مي‌شوند
انسان‌ها نيز به سمت رشته‌كوه آلپ مي‌روند
تا در آنجا ، شبكه گسترده‌اي از غارها را پيدا کرده و زمستان خود را در آن سر كنند
مادرسالار با نگراني به آنها نگاه مي‌کند
و انسان‌ها بهتر از هر کسي مي‌دانند كه دستاورد بزرگي در راه است
روزها مي‌گذرند و بچه ماموت درحال افتادن در دردسر است
او به سختي راه مي‌رود
مادرش در كنار او مي‌ماند
اما گله نمي‌تواند منتظر آنها بماند و هردوي‌شان درحال عقب‌افتادن از گله هستند
در اين زمين برفي شيري در حال زيرنظرگرفتن آنهاست
آنها در اروپا و در اين زمان شايع هستند
و بچه‌ماموت در خطر است
فقط يک چيز مي‌تواند اين شير را از پناهگاهش بيرون كشيده باشد
بچه زماني در امنيت است كه بزرگسالان از او حمايت كنند
اما شير همچنان به اين اميد بسته كه مادر لحظه‌اي از بچه غفلت كند
هردوي آنها هم اكنون از گله جا مانده اند
در چشم‌انداز ماموت‌هاي ديگر در حال مهاجرت هستند
اين يک نر بالغ است و به تنهايي سفر مي‌کند
شيرهايي در راه هستند كه با آرواره‌هايشان جشن مي‌گيرند
اما در اين مورد ، نه يک بچه‌ماموت
بلكه يک انسان
شيرها مي‌گذارند كه آنها رد شوند
هيچ چيز بر سر راه مهاجرت ماموت‌ها وجود ندارد
ماموت‌ها حيواناتي اجتماعي هستند
هرچه جلوتر مي‌روند جنگل فشرده‌تر مي‌شود
بنابراين گله‌هاي کوچک به هم مي‌پيوندند
بزودي صدها ماموت در راه به هم مي‌رسند
در زمين‌هاي پست زمستاني اروپا
زماني كه ماموت‌ها در نزديکي منطقه آلزاس هستند زمين بطور چشمگيري تغيير مي‌کند
دشت‌هاي پهن جاي خود را به تپه‌ها و دره‌ها مي‌دهند
اينجاست كه ديگر گونه‌هاي انساني زندگي مي‌کنند
نئاندرتال‌ها Neanderthal
آنها بسيار كوچک‌تر از بقيه انسان‌ها هستند
و مانند ديگر موجودات عصر يخ
بيني بزرگي دارند تا هوايي كه تنفس مي‌کنند را گرم كند
بجاي مهاجرت آنها در طول سال در همان دره‌ها مي‌مانند
حتي اگر آب‌و‌هواي زمستاني در غارها بدتر شود
تعداد آنها در عصر يخ اخير رو به كاهش گذاشته است
آنها هم اكنون گونه‌اي در خطر انقراض هستند
ديگر حيوانات در زمستان به جنوب سفر نمي‌کنند مانند اين كرگدن پشمالو
بينايي آنها بسيار ضعيف است
و اين نر بزرگ اصلا متوجه نيست نئاندرتالي در ?? متري او هست
براي مدتي نئاندرتال نيز متوجه كرگدن نيست
کرگدن‌هاي پشمالو به‌راحتي تحريک مي‌شوند
آنها به هرچيزي كه تحريكشان كند حمله مي‌کنند
حتي در اين فاصله نيز كرگدن نمي‌تواند نئاندرتال را ببيند
ولي حس بويايي او قوي‌تر از حس بينايي‌اش است
كرگدن بوي او را حس كرده است
نئاندرتال خوش شانس است كه
گونه آنها قوي‌تر و نيرومندتر از ساير گونه‌هاي انساني ساخته شده است
استخوان‌هاي ضخيم و قفسه سينه بزرگ باعث شده سبک زندگي دشواري را در پيش گيرد
تقريبا ??? كيلومتر از راه در دو هفته طي شده است
سرانجام گله به رشته كوه آلپ مي‌رسد
اينجا جنگل‌ها و دره‌هاي امني دارد كه آنها مي‌توانند زمستان را در آن به سر برند
در اينجا هم از باد حفظ مي‌شوند و هم غذايشان تامين است
آنها بايد شكرگزار هيكل قوي و چالاكشان باشند
اين حيوانات علفزار مي‌توانند غذاي خود را از درختاني مانند اين صنوبر تأمين کنند
درحالي‌که غذاي معمول آنها زير توده برف دفن شده است
يک هفته بعد مادرسالار صداي آشنايي به گوشش مي‌خورد
بالاخره بچه‌ماموت و مادرش هنگام استراحت گله به آنها مي‌رسند
با خرطوم‌هايشان آنها را در آغوش مي‌گيرند
اعضاي گله با هردوي آنها ، ديدار تازه مي‌کنند
بخش خطرناک زمستان تمام شده است و بچه‌ماموت نجات پيدا كرد
در عصر يخبندان؛ بهار، دير مي‌آيد
ممكن است قبل از هر چيزي، هوا به اندازه کافي
براي ذوب برف‌ها و گسترده شدن فرش گُل آماده شود
با افزايش دماي هوا
کرگدن‌هاي پشمالو موهايشان ريخته و ديگر به پشمالويي سابق نيستند
پوشش زمستاني ماموت‌ها بيش از اندازه ريخته است
آنها چند سانتي‌متر از پشمهايشان را به منظور سبک‌تر بودن از دست مي‌دهند
بچه‌ماموت فصل زمستان را به سلامت پشت سر گذاشته است
او از شير گرفته شده است و الان وقت بيشتري دارد تا دور از مادر خود سپري كند
الان او ديگر جوان‌ترين عضو گله نيست
جديدترين عضو گروه چند هفته قبل از راه رسيد
او يک ماده کوچک است
كرگدن در عين حال چابکي خود را دوباره بدست مي‌آورد
اين دو نر در حال مبارزه براي قلمرويشان هستند
اما اين برخوردها هميشه خشونت‌آميز نيست
آنها آنقدر شاخ خود را روي زمين مي‌کشند تا يکي از آنها تسليم شود
و قلمرو فاتح را ترک كند
اما وقتي كه زمستان در اينجا تمام شود
دشت‌هاي شمالي هنوز يخ‌هاي خود را آب مي‌کنند
و بنابراين گله ، دو هفته ديگر را در اين دره‌ها به سر خواهدبرد
و اين مدت به توله زمان بيشتري داده تا پاهايش قوي‌تر شود
قبل از برگشت به دشت‌هاي شمالي
اين چهره بد هر آب‌و‌هواي گرمي است
حشرات دوباره درحال تبديل‌شدن به معضل هستند
اما در جايي كه گِل هست
يک راه‌حل وجود دارد
يک حمام گِل مي‌تواند آنها را از نيش حشرات حفظ كند
يا شايد هم ماموت‌ها اين كار را بخاطر تفريح انجام مي‌دهند
همانند پاييز قبل
كاروان بزرگ ماموت ، يكبار ديگر شكل مي‌گيرد و اين يعني زمان بازگشت به شمال است
بزودي كوه‌ها را پشت سر خواهند گذاشت
ولي آنها دارند به محدوده خطر وارد مي‌شوند
نئاندرتال‌ها منتظرشان هستند
براي آنها ، بازگشت ماموت‌ها به شمال يکي از مهم‌ترين وقايع سال است
آنها خطر مي‌کنند كه مي‌خواهند دست به شكارشان بزنند
براي گرفتن يک ماموت بايد از هر ترفندي استفاده كنند
آنها تا غروب صبر مي‌کنند تا صخره كمتر ديده شود
و سپس مي‌توانند استفاده موثري از سلاح مخفي‌شان بكنند
آتش
نئاندرتال‌ها از صخره‌ها پايين مي‌آيند تا كشته‌ها را قصابي كنند
يکي از ماموت‌ها هنوز زنده است
نئاندرتال‌ها شكارچيان ماهري هستند
و به همين دليل بيش از 260000 سال دوام آوردند
ولي يک ضعف داشتند و نتوانستند با تغييرات سازگار شوند
با تغييرات شديد آب‌و‌هوايي و رسيدن ديگر انسان‌ها
نئاندرتال‌ها به سرعت ناپديد مي‌شوند
تا 2000 سال ديگر آنها نيز ناپديد خواهندشد
سرانجام گله به دشت‌هاي شمالي برمي‌گردد
خوشبختانه هر دو عضو جوان گله از سفر جان سالم بدر بردند
با اين حال گله از يک فقدان بزرگ ، عزادار است
مادرسالار مرده است او هنگام حمله نئاندرتال‌ها كشته شد
اكنون نوبت خواهرش است تا گله را به سوي آينده هدايت كند
ماموت‌ها تا 24000 سال ديگر دوام آوردند
آنها به خوبي با اين دنياي سرد ، سازگار شده بودند
اما با گرم‌شدن دوباره هوا
علفزارهايي كه به آنها وابسته بودند ناپديد شد
انسان‌ها آينده متفاوتي نسبت به آنها دارند
با آمدن تغييرات آنها بايستي خود را با آن وفق مي‌دادند
زيرا توانايي سازگاري و تغيير شكل دنياي اطرافشان را داشتند
روزي
آنان به همه‌ي اين‌ها نگاه خواهند كرد
ما موزه‌ها را ساختيم تا با آن گذشته را جشن بگيريم
و دهه‌ها به خواندن زندگي ماقبل تاريخ گذرانديم
و تمام اين‌ها اين موضوع را به ما اِلقا مي‌کند كه
هيچ گونه‌اي تا ابد باقي نخواهدماند
مترجم: محمد سهامي